PRATİK REHBERLER · Finans ve iş

Yüzde değişim hesaplama ve başlangıç değerini bulma

Yüzde değişim seçilen başlangıç değerine bağlıdır. Artış ve azalışı karşılaştırın, ilk değeri bulun ve eşit yüzdelerin neden her zaman birbirini götürmediğini görün.

Hazırlayan Puffinmint · Güncelleme 2 Kasım 2026

1. Hangi değerin %100 olduğunu belirleyin

A başlangıç, B son değer olsun; ikisini aynı birimle ifade edin. B − A farkını A’ya bölüp 100 ile çarpın. Olağan artış ve azalış karşılaştırmalarında pozitif başlangıç değeri kullanın.

A sıfırsa bu yüzde değişim tanımlı değildir; mutlak farkı belirtin. Negatif başlangıç değerleri veya işaret değişimi için kullanılan yaklaşım açıkça belirtilmelidir.

\frac{B - A}{A} \times 100 %

2. Artışı ve geri dönüşü hesaplayın

80’den 100’e fark 20’dir. 20’yi 80’e bölerseniz dörtte bir, yani %25 elde edersiniz. Çubuk, başlangıçtaki dört eşit parçaya göre eklenen bir parçayı gösterir.

100’den 80’e dönüşte fark yine 20’dir, fakat taban artık 100’dür: azalış %20 olur. Yüzdeleri karşılaştırmadan önce paydayı kontrol edin.

\frac{80 - 100}{100} \times 100 % = −20 %

80’den 100’e değişim

Başlangıç verileri: 80 → 100
Sonuç: %25 artış

Hesaplama adımları

Farkı bulun.
$100 - 80 = 20$
Başlangıç değerine bölün.
$\frac{20}{80} = \frac{1}{4}$
Oranı yüzdeye dönüştürün.
$\frac{1}{4} \times 100 % = 25 %$

Başlangıçtaki dört eşit parçadan biri %25’tir.

3. Ters yüzdeyle başlangıç değerini bulun

%20 azalıştan sonra 80 kaldıysa bu, ilk değerin %80’idir. 80’i beşte dörde bölerek 100’ü bulursunuz. 80’e %20 eklemek farklı bir taban kullanır.

p% artıştan sonra son değeri 1 + p/100’e, azalıştan sonra 1 − p/100’e bölün. %100 azalış sıfır bırakır; yalnızca bu sonuçtan başlangıç değeri bulunamaz.

Azalıştan önceki değeri bulun

Başlangıç verileri: %20 azalıştan sonra 80
Sonuç: Başlangıç değeri: 100

Hesaplama adımları

Orijinalin kalan bölümünü bulun.
$1 - \frac{20}{100} = \frac{4}{5}$
Son değeri kalan bölüme bölün.
$80 \div (\frac{4}{5}) = 100$

Beş parçanın dördü kalır: 80, 100’ün %80’idir.

4. Ardışık değişimleri ve yüzde puanını ayırın

100’ü %20 artırarak 120’ye ulaşın. Ardından 120’yi %20 azaltın: 24 çıkar ve 96 kalır. Toplam değişim −%4’tür. Farklı tabanlara uygulanan yüzdeleri toplamak yerine çarpanları çarpın.

Bir oran %20’den %25’e çıkarsa 5 yüzde puan yükselmiş ve eski orana göre %25 artmıştır. Yuvarlamayı en sonda yapın ve hangi ölçüyü kullandığınızı belirtin.

100 \times \frac{120}{100} \times \frac{80}{100} = 96

Kaynaklar ve yöntem

Pearson — Percentage calculator: worked examples

Sık sorulan sorular

%20 artış ve %20 azalış neden birbirini götürmez?

İkinci yüzde değişmiş değere uygulanır. 100’den 120’ye, ardından 96’ya ulaşırsınız; başlangıçtaki 100’e göre kayıp 4’tür.

Hangi hesaplayıcıyı kullanmalıyım?

Yüzde hesaplayıcı değerleri karşılaştırır ve adımları gösterir. İndirim hesaplayıcı indirimden önceki fiyatı da bulur. Sorunuza uygun işlemi seçin.

Araçlarla devam edin

Yüzde hesaplama İskonto hesaplama